Për pyetje ose për të rezervuar një takim nga afër pranë zyrës tonë, na kontaktoni në Whatsapp :)

✅ Çfarë është dizajni industrial?

Dizajni industrial përfaqëson aspektin dekorativ ose estetik të një artikulli. 

Ai mund të përbëhet nga karakteristika tridimensionale, si forma ose sipërfaqja e një produkti, apo nga tipare dydimensionale, si motive, vija ose ngjyra.

Dizajni industrial zbatohet në një gamë të gjerë produktesh të industrisë dhe artizanatit, duke përfshirë instrumente teknike dhe mjekësore, ora, bizhuteri dhe mallra luksi, pajisje elektroshtëpiake, programe kompjuterike didaktike, struktura arkitekturore, dizajne tekstili, si dhe produkte argëtimi.

Që një dizajn të jetë subjekt mbrojtjeje, ai duhet të jetë tërheqës për syrin. 

Kjo do të thotë se dizajni industrial ka natyrë kryesisht estetike dhe nuk mbron karakteristikat teknike ose funksionale të artikujve në të cilët zbatohet.

✅ Përse mbrohet dizajni industrial?

Dizajni industrial e bën një produkt më tërheqës dhe më të pëlqyeshëm për konsumatorin. 

Si rrjedhojë, ai rrit vlerën tregtare të produktit dhe përmirëson aftësinë e tij për t’u pozicionuar në treg.

Kur dizajni industrial mbrohet, pronarit – qoftë individ apo shoqëri tregtare – i garantohet e drejta ekskluzive kundër kopjimit ose imitimit të paautorizuar nga palë të treta. 

Kjo siguron një përfitim të drejtë nga investimi i kryer dhe nxit konkurrencë të ndershme dhe tregti të drejtë.

Mbrojtja e dizajneve industriale kontribuon gjithashtu në zhvillimin ekonomik, duke nxitur krijimtarinë në sektorët industrialë, prodhues dhe në artet e artizanatin tradicional, si dhe duke ndihmuar zgjerimin e veprimtarive tregtare dhe eksportin e produkteve vendase.

Regjistrimi dhe mbrojtja e dizajnit industrial janë procese relativisht të thjeshta dhe jo të kushtueshme, të përballueshme edhe për ndërmarrjet e vogla dhe të mesme, startupe, si dhe për artistë apo artizanë individualë.

✅ Kush duhet ta regjistrojë dizajnin industrial?

Regjistrimi i dizajnit industrial rekomandohet për çdo subjekt që krijon ose përdor forma, pamje apo elemente estetike unike në produkte, përfshirë:

– prodhues të produkteve industriale ose artizanale

– biznese që tregtojnë produkte fizike me identitet vizual të veçantë

– startupe që zhvillojnë produkte të reja

– dizajnerë, artistë dhe artizanë individualë

– kompani që synojnë tregjet e huaja dhe eksportin

✅ Si mund të mbrohet dizajni industrial?

Që dizajni industrial të gëzojë mbrojtje ligjore, ai duhet të regjistrohet në përputhje me Ligjin për Dizajnin Industrial. 

Për t’u regjistruar, dizajni duhet të jetë i ri ose origjinal, që do të thotë se nuk duhet të ketë ekzistuar më parë një dizajn i njëjtë ose shumë i ngjashëm.

Pas regjistrimit, lëshohet certifikata përkatëse dhe mbrojtja fillestare zgjat pesë vjet, me mundësi ripërtëritjeje deri në njëzetepes vjet.

Gjithashtu, sipas ligjit për të drejtën e autorit, dizajni industrial mund të mbrohet edhe si vepër arti, nëse plotëson kushtet ligjore përkatëse. Në këtë rast, dizajni mund të gëzojë mbrojtje paralele si dizajn industrial dhe si vepër e së drejtës së autorit.

✅ Çfarë nuk mbrohet si dizajn industrial?

Nuk mbrohen si dizajn industrial:

– karakteristikat teknike ose funksionale të produktit

– zgjidhjet inxhinierike ose mekanike

– idetë abstrakte pa paraqitje vizuale konkrete

– elementet që janë diktuar vetëm nga funksioni i produktit

– dizajnet që bien ndesh me rendin publik ose moralin

✅ Cilat janë të drejtat e pronarit të dizajnit industrial?

Pronari i dizajnit industrial ka të drejtën ekskluzive të vendosë se kush mund ta përdorë ose jo dizajnin. 

Ai mund t’i japë licencë ose autorizim palëve të treta për përdorimin e dizajnit, sipas kushteve të dakorduara ndërmjet palëve.

Pronari mund gjithashtu ta transferojë të drejtën e pronësisë mbi dizajnin industrial, duke ia shitur atë një personi ose subjekti tjetër, i cili bëhet pronari i ri ligjor.

Pas përfundimit të afatit të mbrojtjes, dizajni industrial hyn në përdorim publik dhe mund të përdoret lirshëm nga kushdo.

✅ Përfitimet praktike të regjistrimit të dizajnit industrial për biznesin:

Regjistrimi i dizajnit industrial i mundëson biznesit të mbrojë investimin e bërë në pamjen dhe identitetin e produktit, të shmangë kopjimin nga konkurrenca dhe të forcojë pozicionimin në treg.

Ai rrit besueshmërinë e produktit, lehtëson bashkëpunimet tregtare dhe licencimet, si dhe krijon bazë të fortë ligjore për zgjerim në tregje kombëtare dhe ndërkombëtare.

✅ Si regjistrohet një dizajn industrial?

Procedura e regjistrimit përfshin këta hapa:

Së pari, paraqitet aplikimi për regjistrim, i cili përmban formularin përkatës, paraqitjen grafike të dizajnit përmes fotografive, ilustrimeve ose mostrës, si dhe deklaratën e prioritetit, nëse ekziston një aplikim i mëparshëm jashtë vendit.

Së dyti, kryhet ekzaminimi formal i aplikimit dhe bëhet pagesa e tarifave përkatëse, sipas legjislacionit në fuqi.

✅ Thirrje për veprim:

Nëse keni krijuar ose po zhvilloni një dizajn industrial dhe dëshironi ta mbroni ligjërisht, ju rekomandojmë të kryeni një konsultë profesionale dhe një vlerësim paraprak të dizajnit përpara aplikimit për regjistrim.

Studio ligjore Manushi & Partners ofron këshillim dhe asistencë të plotë në procesin e regjistrimit dhe mbrojtjes së dizajnit industrial, në Shqipëri dhe jashtë saj.